Profilaktyka prawidłowego rozwoju   >>>

 

ZOKN   >>>

 

Rehabilitacja neurorozwojowa dzieci   >>>

 

 

 

 

 

 

 


 

Ważne wskazówki :

 

 

Nigdy nie noś w pionie dziecka

do 4-go miesiąca życia ( nosidełka ,chusty ).

 

Tak małe dzieci powinny być noszone

w poziomie.

 

Nie stosuj chodzików w których dziecko odpycha się od podłoża.

 

To zakłóca prawidłowy rozwój dziecka.

 

Nie stawiaj dziecka na nogi ,póki

samo nie wstanie.

 

Dziecko wstanie wtedy ,gdy samo będzie na to gotowe.

 

Zachęcaj do czworakowania.

 

Ten etap rozwoju dziecka wzmacnia mięśnie grzbietu i poprawia koordynację.

 

 


 
 
 
 
 
 
 
 

 

Rehabilitacja dzieci

W moim gabinecje pracuję z dziecmi nad ich prawidłowym rozwojem.

Moimi pacjentami są niemowlęta i dzieci starsze ,u których stwierdzono :

  • ZOKN ( zaburzenia ośrodkowej koordynacji nerwowej )
  • zaburzenia napięcia mięśniowego (wzmożone lub obniżone napięcie mięśniowe )
  • opóżnienie rozwoju psychomotorycznego
  • asymetrią ułożeniową
  • kręcz szyji
  • uszkodzenia splotu barkowego i nerwów obwodowych
  • mózgowe porażenie dziecięce
  • zaburzenia SI (integracji sensomotorycznej ) nadpobudliwość,niska aktywność ruchowa.
  • zespół Downa
  • wady postawy ciała u dzieci w różnym wieku :skoliozy,koślawość lub szpotawość stóp i kolan

 



 

 

 


 

Profilaktyka prawidłowego rozwoju

Tempo rozwoju każdego dziecka jest różne.

Niektóre dzieci są drobne i żwawe, szybko

osiągają one kolejne umiejętności ruchowe.

Ale są też dzieci "misiowate", które zamiast

ruszać się wolą zająć się ulubiona zabawką.

Zarówno jedne jak i drugie powinny być

pod kontrolą specjalisty, który oceni

czy ich rozwój mieści się w szeroko

pojętej nornie rozwojowej

czy też wymaga stymulcji fizjoterapeutycznej.

Istnieją tzw."czynniki ryzyka" czyli czynniki,

które mogą niekorzystnie wpłynąć

na rozwijające się dziecko.

 

Są to:powikłania w ciąży i podczas podrodu,wcześniactwo,ciąża mnoga,niska masa urodzeniowa,wylew do mózgu,itp.

Niemowlęta u których wystąpiły czynniki ryzyka powinny byc pod kontrolą specjalisty fizjoterapii. Niepokojącym objawem u noworodków i niemowląt są zaburzenia napięcia mięśniowego,asymetria ułożeniowa, kręcz szyji,drżenia, opóźnienie rozwoju ruchowego, zaciskanie rączek.

Te dzieci powinny byc bezwzględnie objęte rehabilitacją ruchową i to jak najszybciej.

Czas bowiem ma tu ogromne znaczenie, nawet miesiąc opóźnienia w rozpoczęciu rehabilitacji może znacząco rzutować na stan dziecka.

Najlepszymi obserwatorami dziecka są jego rodzice, to Oni najczęściej "wyczuwają", że z dzieckiem jest coś nie tak.

 

TAK, RODZICE BĄDŹCIE CZUJNI!

 

 

<<< wstecz

 


 

 

 ZOKN

( zaburzenia ośrodkowej koordynacji nerwowej )

 

Pojęcie zaburzenia ośrodkowej koordynacji

nerwowej (ZOKN) jest globalnym określeniem

dla różnego typu nieprawidłowości

w zachowaniu czyli motoryce spontanicznej,

a także reakcjach posturalnych

i odruchach (diagnostyka wg. Vojty) niemowlęcia.

Taką tymczasową diagnozę możemy

stawiać u dziecka tak długo, dopóki

te nieprawidłowości nie utrwalą się

jako patologia, od której już nie ma odwrotu.

W zależności od nasilenia objawów ZOKN

możemy podzielić na: lekki, średni lub ciężki

stopień zaburzeń.

 

W przypadku gdy dochodzi do trwałego zaburzenia napięcia mięśniowego utrzymują,

się przetrwałe,nieprawidłowe dla danego wieku dziecka odruchy pierwotne,nie wykształcają się odruchy z wyższych pięter układu nerwowego,reakcje posturalne wykazują poważne

odchylenia od normy wzorców,

diagnozuje się dopiero mózgowe porażenie dziecięce.

 

Diagnozę mózgowe porażenie dziecięce powinno się stawiać nie wcześniej niż koło 1-2 roku życia po zakończeniu intensywnego rozwoju ośrodkowego układu nerwowego (w bardzo ciężkich przypadkach wcześniej).

Jeśli chodzi o dzieci z ZOKN to w większości przypadków zaburzeń w stopniu lekkim i średnim daje je się spokojnie wyprowadzić,część dzieci z nich wyrasta (te lekkie zaburzenia), część z nich potrzebuje pomocy pod postacią terapii.

W przypadku tych ciężkich zaburzeń niestety nie zawsze daje się je całkowicie usunąć,ale niewątpliwie można zminimalizować ich nasilenie i związane z nimi konsekwencje.

 

 

<<< wstecz

 


 

Rehabilitacja neurorozwojowa dzieci

 

 

PODSTAWOWE METODY TERAPEUTYCZNE

METODA USPRAWNIANIA TERAPEUTYCZNEGO wg BOBATH.

Metoda ta należy do wiodących w usprawnianiu dzieci z m.p.dz.
Ze względu na oparcie jej o podstawy neurorozwojowe określana jest ona mianem NDT-Bobath ( od określenia: NeuroDevelopmental Treatment ).

Metodę tę oparto na neurofizjologicznej koncepcji fizjoterapeutki Berty Bobath i jej męża Karela (neurologa).
B. Bobath - pracując z dorosłymi pacjentami po przebytym udarze mózgu i stosując powszechne wówczas ćwiczenia rozluźniające i relaksacyjne - zauważyła, że pewne zmiany ułożenia ich ciała wpływają modyfikująco na spastyczność.
Dalsze obserwacje pozwoliły sformułować tezę, że poprzez zmianę ułożenia pewnych segmentów ciała, takich jak: głowa, obręcz barkowa i biodrowa, można wpływać nie tylko regulująco na stan i rozkład napięcia mięśniowego i do tego w bardzo różnych pozycjach, ale także hamować nieprawidłową aktywność odruchową, a także tą samą wyzwalać aktywność prawidłowych reakcji postawy.
Stwierdziła ona również, że każdy wzorzec ruchowy ma swój układ posluralny, z którego może być zapoczątkowany, przeprowadzony i skutecznie kontrolowany,a prawidłowy ruch nie może odbywać się w nieprawidłowej pozycji,gdyż wymaga on odpowiedniego dostosowania rozkładu oraz wielkości napięcia posturalnego.

U podstaw tego postępowania leży normalizacja wielkości i rozkładu napięcia mięśniowego oraz "wyzwolenie" wzorców postawy i ruchu dziecka spod wpływu nieprawidłowych ,prymitywnych odruchów postawy (hamowanie) ,a także jednoczesne torowanie (ułatwianie) wzorców opartych na prawidłowych reakcjach nastawczych i równoważnych.

Techniki hamowania i ułatwiania służą głównie poprawieniu (normalizacji) napięcia mięśniowego podczas ruchu i utrzymywania postawy. Służą one też wzajemnemu dostosowaniu (współpracy) grup mięśniowych (integracji), w celu uzyskania swobodnego ruchu w zakresie dużej motoryki.
Wyzwalane ruchy czynne mają początkowo charakter automatyczny (odruchowy).
Jednakże te nieświadome, wielokrotnie powtarzane ruchy stanowią podstawę dla późniejszych prawidłowych ruchów dowolnych. Takie przestawienie dziecka z nieprawidłowych wzorców postawy i ruchu na wzorce zbliżone do fizjologicznych nazwali Bobathowie „nowym torowaniem”.
Całość postępowania bazuje przede wszystkim na poruszaniu (zmianach ułożenia) tzw. punktów kluczowych. Stosowane tutaj ćwiczenia wpływają na ukształtowanie się prawidłowych odruchów postawy i równowagi i ułatwiają zbliżony do normalnego rozwój dziecka.

Ćwiczenia te prowadzą stopniowo do tzw. kontroli posturalnej tzn. do umiejętności samodzielnego kontrolowania ustawienia poszczególnych części ciała względem siebie (prawidłowe wzorce postawy) oraz wykonywania niezależnych ruchów jednych części ciała względem innych (dysocjacja), lub wreszcie całym ciałem (prawidłowe wzorce motoryczne).
Wyzwalane w terapii czynne ruchy dziecka rozwijają jego pamięć ruchową oraz szybkość i łatwość oddziaływania na bodźce zewnętrzne.




ĆWICZENIA ODRUCHOWE wg V.VOJTY (METODA VOJTY)



Metoda ta, obok NDT-Bobath, należy obecnie do wiodących i cieszy się dużą popularnością i uznaniem. Podobnie jak poprzednia i ta bazuje również na podstawach neurofizjologicznych i wykorzystuje plastyczność o.u.n., natomiast różni się sposobem prowadzenia terapi.

Ćwiczenia odruchowe według V. Yojty mają zastosowanie w usprawnianiu dzieci (głównie niemowląt), zwłaszcza z opóźnieniem rozwoju psychomotorycznego oraz z mózgowym porażeniem dziecięcym.
Ze względu na ich torujące i funkcjonalne oddziaływanie, jak i możliwości wzbudzania fizjologicznych gier mięśniowych (również u pacjentów nie spełniającymi poleceń, metoda Vojty znajduje zastosowanie również leczeniu innych schorzeń neurologicznych i ortopedycznych - takich, jak np.:niedowładów pochodzenia obwodowego, przepukliny oponowo-rdzeniowej, dysplazji stawu biodrowego, kręczu szyi, okołoporodowego uszkodzenia stawu barkowego, niektórych wad wrodzonych,wad postawy i innych stanów, w tym także u osób dorosłych.

Poza efektami ruchowymi, dzięki tego typu ćwiczeniom dochodzi m.in. również do pobudzenia mikrokrążenia, poprawy trofiki oraz pobudzenia układu wegetatywnego, a w szczególności układu wydalniczego.




PROPRIOCEPTYWNE TOROWANIE (UŁATWIANIE) NERWOWO-MIĘŚNIOWE


(PNF - PROPRIOCEPTIVE NEUROMUSCULAR FACILITATION)

Metoda ta, opracowana przez H. Kabata i wsp. oraz doskonalona przez różnych autorów (Knott i Voss, Viela i innych) i nadal rozwijana,znana jest w rehabilitacji neurologicznej, jako postępowanie

oparte przede wszystkim o sumowanie

bodźców aferentnych.

Jej podstawę stanowiły bowiem spostrzeżenia Scherringhto-na, dotyczące m.in.:

  • opóźnionego wyładowania (działania z opóźnieniem), którego przejawem jest to, że efekt stymulacji utrzymuje się po przestaniu działania bodźca;
  • sumowania w czasie i przestrzeni - dzięki któremu działanie bodźców podprogowych staje się wystarczające do wywołania zamierzonego efektu;
  • irradiacji, czyli rozprzestrzeniania się bodźca - jako pobudzenie lub hamowanie w łańcuchach mięśni synergistycznych;
  • sukcesywnej indukcji, czyli zwiększania pobudzenia w mięśniach agonistycznych w następstwie stymulacji antagonistów;
  • unerwienia przeciwstawnego (reciprokalnego), a ściślej - reciprokalnej inhibicji (hamowania), dzięki której ruch w stawie jest możliwy do wykonania, jeżeli skurcz mięśni agonistycznych jest wykonywany jednoczasowo z rozluźnieniem antagonistów
Tak więc,dzięki promieniowaniu pobudzenia (irradiacji),wzmocnieniu (reinforcement) oraz istnieniu łańcuchów synergistycznych można pośrednio wpływać stymulująco (czyli torująco) na odległe (słabe) składowe wzorca ruchowego.
Wykorzystanie zjawiska irradiacji jest jedną z podstawowych zasad PNF.
Z pewnym uproszczeniem można powiedzieć, że chodzi tutaj o odpowiedź na stymulację ,uwidaczniającą się poprzez rozprzestrzenianie się napięcia (facilitacja) lub rozluźniania (inhibicja) w łańcuchu mięśni synergistycznych ,odpowiednich dla danego wzorca ruchu.

Wzmocnienie jest natomiast swego rodzaju dodatkowym doinformowywaniem (pobudzaniem).
Ma ono miejsce w trakcie wykonywania wzorca w celu zwiększenia odpowiedzi (narastania napięcia) na zaaplikowany bodziec, też w danym łańcuchu mięśni synergistycznych odpowiednich dla danego wzorca.




SENSORYCZNO INTEGRACYJNA TERAPIA (SI) wg A.J. AYRES

Istota terapii polega na dostarczaniu kontrolowanej ilości bodźców sensorycznych - w szczególności przedsionkowych, proprioceptywnych i dotykowych - powiązanych z różnorodnymi sytuacjami ruchowymi w celu lepszego przetwarzania odbieranych bodźców i właściwej do nich adaptacji.
Prowadzi to do poprawy integracji odruchów i reakcji równoważnych, poprawy motoryki dużej i małej oraz normalizacji napięcia posturalnego.
Podczas terapii dziecko nie uczy się jednak konkretnych umiejętności, lecz poprawiając integrację sensoryczną, wzmacnia procesy nerwowe leżące u podstaw tych umiejętności.
Pod tym względem koncepcja ta jest więc podobna do koncepcji usprawniania wg Bobath, stąd też w wielu przypadkach elementy obu tych metod wykorzystuje się jako wzajemnie się uzupełniające.

Ćwiczenia muszą być dostosowane do poziomu rozwojowego dziecka.
Nie mogą być one ani zbyt łatwe ani zbyt trudne.
Takie działanie - na granicy możliwości dziecka - poprawia organizację o.u.n., wpływa na zmianę zachowania w sferze motorycznej i emocjonalnej, poprawia funkcje językowe i poznawcze, a przede wszystkim polepsza efektywność uczenia się.
Istota terapii z zakresu stymulacji sensomotorycznej polega m.in. na zachęcaniu dziecka do aktywności, która dostarcza odpowiednich bodźców, adekwatnych do poziomu integracji, na jakim aktualnie się znajduje.
Zajęcia powinny mieć przede wszystkim charakter zabawy, w której istotną jest motywacja i kreatywność dziecka.
Terapia integracji sensorycznej powinna mieć postać zabawy edukacyjnej.
Terapia ta ma podnieść poziom samoakceptacji, poprawić samoobsługę, koncentracje, uwagi oraz rozumienie i zdolność wykonywania poleceń oraz instrukcji.

<<< wstecz